Niemand kan er nog omheen dat een ‘gemeentelijke percelenkaart’ onontbeerlijk wordt voor een gemeente of provincie als beleidsinstrument. Dit is vooral te wijten aan de evolutie van een vergunning leverende overheid naar een overheid die een ruimtelijk beleid dient te voeren. 

Vroeger konden de gemeenten hiervoor alleen een papieren versie van het kadaster gebruiken. Vandaag hebben ze verschillende mogelijkheden gaande van ‘Cardib’, ‘Kadscan’, ‘Kadvec’, ‘WPB’ tot ‘GRB’. Hoe moeten de gemeenten nu aankijken tegen dit aanbod van digitale kaarten ? Hebben zij hier echt een keuze in ? Of kunnen ze zelf initiatief nemen ?

Een pasklaar antwoord hierop is niet mogelijk. Verschillende factoren kunnen immers de strategie van elke gemeente beïnvloeden. Daarom dit overzicht hoe en waarom de bovenvermelde kaarten tot stand zijn gekomen.

We moeten hiervoor terug tot in de negentiger jaren toen de provincie West-Vlaanderen gedwongen werd om een ruimtelijk beleid te voeren op een gedetailleerder niveau dan tot dan toe gebruikelijk was. Dit kwam er vooral naar aanleiding van een aantal ontwikkelingen in de ruimtelijke ordening, milieubeleid of landbouw zoals mond-en klauwzeer, varkenspest, duinendecreet, enz….

Daarom werd in de lente van 2000 een luchtfoto van de gehele provincie gemaakt waarop deze thema’s met voldoende nauwkeurigheid konden ingetekend worden. Deze foto bleek uiteindelijk ook zeer waardevol als medium om te communiceren met de burger. Zo ontstond snel de behoefte om de percelenkaart van het kadaster hier bovenop te projecteren.

Dit initiatief werd aanvankelijk lauw onthaald in Gis-Vlaanderen, maar later werd vanaf 2002/2003 dezelfde operatie uitgevoerd in de andere provincies. In 2005 werd een nieuwe fotovlucht boven West-Vlaanderen uitgevoerd op initiatief van Gis-Vlaanderen, ditmaal in samenwerking met de provincie.

Kadscan

Zowel de provincie West-Vlaanderen als het Ondersteunend Centrum (OC) van Gis-Vlaanderen hadden inmiddels de papieren kadasterkaarten ingescand en ingepast bovenop de topografische kaarten van het NGI. Dit was reeds een belangrijke stap vooruit, maar snel werd duidelijk dat deze omvangrijke en dure operatie niet elk jaar kon herhaald worden. Bovendien kent deze versie verschillende nadelen :

-          De gescande versies hinken steeds 1 of 2 jaar achterop op de actuele situatie

-          Omdat slechts een deel van de kadasterkaarten in het Belgisch Lambert-coördinatenstelsel zijn opgetekend (de zogenaamde ‘hermeten’ kadasterkaarten) verschilt de kwaliteit van gemeente tot gemeente. De ‘kadscans’ op basis van de ‘hermeten’ kadasterkaarten waren behoorlijk te gebruiken in combinatie met de luchtfoto van West-Vlaanderen. De andere ‘kadscans’ vertoonden echter veel afwijkingen/verschuivingen waardoor deze documenten minder bruikbaar waren.

-          De ‘kadscans’ bleven een product van het kadaster waardoor de communicatie met de burger werd bemoeilijkt. Deze kaarten publiceren op het internet mag op vandaag nog steeds niet.

-          In een GIS-omgeving kunnen ze enkel als ‘beeld’ gebruikt worden en wijzigingen of bijwerkingen kunnen niet aangebracht worden.   

Vandaag zijn er nog steeds 14 gemeenten in West-Vlaanderen die op dit document beroep doen.

WPB

Reeds in 2001 overwogen West-Vlaamse gemeenten om een vectoriële versie van de percelenkaart te gebruiken.

Een aantal gemeenten (Waregem, Kortrijk, Knokke-Heist,…) hadden al een zeer nauwkeurige digitale kaart met percelen als polygonen ter beschikking. Deze waren tot stand gekomen naar aanleiding van een ‘Cardib’-project op initiatief van de nutsmaatschappijen. Deze gemeenten konden moeilijk een stap terugzetten naar de ‘kadscan’-kaarten en verkozen daarom logischerwijze om verder in zee te gaan met hun versies.

Andere besturen kwamen tot de bevinding dat hun administraties in een Gis-omgeving alle percelen hertekenden om zodoende het plannenregister, niet-bebouwde percelen of milieubeleid in kaart te brengen. Om deze initiatieven op elkaar af te stemmen, werd gekozen om op korte termijn een eigen vectoriële  percelenkaart aan te maken.

De 'kadvec'-kaarten waren nog niet in het leven geroepen. Daarom stelde de provincie een minimale norm op waarbij de West-Vlaamse gemeenten die een vectoriële percelenkaart wouden aanmaken dit in beperkte mate deden conform met het GRB of Grootschalig Referentiebestand Vlaanderen. Het ‘WPB’-project beoogt dus een tijdelijk resultaat in afwachting op het GRB met maximaal behoud van de toegevoegde informatie.

De operatie hield in dat de analoge kadasterkaart door de gemeente werd geherinterpreteerd bovenop de luchtfoto van West-Vlaanderen. Hierdoor ontstond een maximale integratie met de luchtfoto, konden wijzigingen onmiddellijk doorgevoerd worden en bekwamen de gemeenten een kaart waarmee met de burger kon gecommuniceerd worden.

Tot op vandaag maken 18 gemeenten in West-Vlaanderen gebruik van een dergelijke WPB-kaart.

Kadvec

Vanaf 2002/2003 realiseerde ook Gis-Vlaanderen zich dat een vectoriële versie noodzakelijk werd. In tegenstelling tot de provincie West-Vlaanderen, werd geen herinterpretatie op basis van foto’s doorgevoerd maar werden de gescande beelden uit het ‘kadscan’-project in polygonen omgezet.

Door deze operatie kon de percelenkaart weliswaar op een meer ‘intelligente’ manier gebruikt worden in een Gis-systeem, maar behield ze toch de nadelen van het ‘kadscan’-project :

-          versies die 1 of 2 jaar achterop komen

-          geen toestemming om te publiceren

-          voor sommige gemeenten moeilijk te combineren met luchtfoto

Anno 2005 is nog niet voor alle West-Vlaamse gemeenten een ‘kadvec’-versie beschikbaar : 8 gemeenten moeten gebruik maken van ‘Kadvec 2003’, 24 gemeenten op ‘Kadvec 2004’. Te verwachten valt dat alle gemeenten in de loop van 2006 gebruik zullen kunnen maken van de versie ‘Kadvec’-2005.

Provinciale Geodatabank

In de ‘Geodatabank’ van de provincie West-Vlaanderen worden alle ‘Kadvec’-projecten opgeladen. Is dit nog niet beschikbaar dan heeft de provincie nog steeds de ‘kadscan’-kaarten achter de hand.

Gemeenten die evenwel over een WPB-kaart zouden beschikken krijgen een voetje voor. Omwille van de actuele waarde en de betere geometrie krijgen deze kaarten voorrang op de ‘Kadvec’-producten. Bovendien kunnen deze kaarten gepubliceerd worden op webservices op het internet.

Zo kwam volgende lijst tot stand met in de kolom ‘REF’ de aanduiding welke kaart de provincie als basisdocument gebruikt.

GEMEENTENAAM	KADSCAN	KADVEC	WPB	REF
Alveringem	Kadscan 2002	Niet beschikbaar	Niet beschikbaar	Kadscan 2002
Anzegem	Kadscan 2002	Kadvec 2004	WPB 2004	WPB 2004
Ardooie	Kadscan 2002	Kadvec 2004	Niet beschikbaar	Kadvec 2004
Avelgem	Kadscan 2001	Kadvec 2004	WPB 2004	WPB 2004
Beernem	Kadscan 2002	Niet beschikbaar	Niet beschikbaar	Kadscan 2002
Blankenberge	Kadscan 2001	Kadvec 2003	WPB 2004	WPB 2004
Bredene	Kadscan 2001	Kadvec 2004	Niet beschikbaar	Kadvec 2004
Brugge	Kadscan 2002	Niet beschikbaar	WPB 2004	WPB 2004
Damme	Kadscan 2001	Kadvec 2004	Niet beschikbaar	Kadvec 2004
De Haan	Kadscan 2001	Kadvec 2003	Niet beschikbaar	Kadvec 2003
De Panne	Kadscan 2001	Kadvec 2004	WPB 2004	WPB 2004
Deerlijk	Kadscan 2002	Kadvec 2004	WPB 2004	WPB 2004
Dentergem	Kadscan 2002	Kadvec 2004	Niet beschikbaar	Kadvec 2004
Diksmuide	Kadscan 2001	Kadvec 2004	Niet beschikbaar	Kadvec 2004
Gistel	Kadscan 2002	Kadvec 2004	WPB 2004	WPB 2004
Harelbeke	Kadscan 2002	Niet beschikbaar	Niet beschikbaar	Kadscan 2002
Heuvelland	Kadscan 2001	Kadvec 2003	Niet beschikbaar	Kadvec 2003
Hooglede	Kadscan 2002	Kadvec 2004	Niet beschikbaar	Kadvec 2004
Houthulst	Kadscan 2001	Kadvec 2003	Niet beschikbaar	Kadvec 2003
Ichtegem	Kadscan 2002	Kadvec 2004	Niet beschikbaar	Kadvec 2004
Ieper	Kadscan 2002	Niet beschikbaar	WPB 2004	WPB 2004
Ingelmunster	Kadscan 2002	Niet beschikbaar	Niet beschikbaar	Kadscan 2002
Izegem	Kadscan 2002	Kadvec 2004	WPB 2004	WPB 2004
Jabbeke	Kadscan 2001	Kadvec 2004	Niet beschikbaar	Kadvec 2004
Knokke-Heist	Kadscan 2002	Niet beschikbaar	WPB 2004	WPB 2004
Koekelare	Kadscan 2002	Kadvec 2004	Niet beschikbaar	Kadvec 2004
Koksijde	Kadscan 2001	Kadvec 2004	WPB 2004	WPB 2004
Kortemark	Kadscan 2002	Kadvec 2004	Niet beschikbaar	Kadvec 2004
Kortrijk	Kadscan 2002	Niet beschikbaar	WPB 2004	WPB 2004
Kuurne	Kadscan 2002	Kadvec 2004	Niet beschikbaar	Kadvec 2004
Langemark-Poelkapelle	Kadscan 2002	Niet beschikbaar	Niet beschikbaar	Kadscan 2002
Ledegem	Kadscan 2002	Kadvec 2004	Niet beschikbaar	Kadvec 2004
Lendelede	Kadscan 2002	Kadvec 2004	WPB 2004	WPB 2004
Lichtervelde	Kadscan 2002	Kadvec 2004	Niet beschikbaar	Kadvec 2004
Lo-Reninge	Kadscan 2002	Niet beschikbaar	Niet beschikbaar	Kadscan 2002
Menen	Kadscan 2002	Kadvec 2003	Niet beschikbaar	Kadvec 2003
Mesen	Kadscan 2002	Kadvec 2004	Niet beschikbaar	Kadvec 2004
Meulebeke	Kadscan 2002	Kadvec 2004	Niet beschikbaar	Kadvec 2004
Middelkerke	Kadscan 2002	Niet beschikbaar	Niet beschikbaar	Kadscan 2002
Moorslede	Kadscan 2002	Kadvec 2004	Niet beschikbaar	Kadvec 2004
Nieuwpoort	Kadscan 2001	Kadvec 2003	Niet beschikbaar	Kadvec 2003
Oostende	Kadscan 2002	Niet beschikbaar	WPB 2004	WPB 2004
Oostkamp	Kadscan 2002	Niet beschikbaar	WPB 2004	WPB 2004
Oostrozebeke	Kadscan 2002	Niet beschikbaar	Niet beschikbaar	Kadscan 2002
Oudenburg	Kadscan 2001	Kadvec 2003	Niet beschikbaar	Kadvec 2003
Pittem	Kadscan 2002	Kadvec 2004	Niet beschikbaar	Kadvec 2004
Poperinge	Kadscan 2002	Kadvec 2004	WPB 2004	WPB 2004
Roeselare	Kadscan 2002	Niet beschikbaar	WPB 2004	WPB 2004
Ruiselede	Kadscan 2001	Kadvec 2003	Niet beschikbaar	Kadvec 2003
Spiere-Helkijn	Kadscan 2001	Kadvec 2004	Niet beschikbaar	Kadvec 2004
Staden	Kadscan 2002	Niet beschikbaar	Niet beschikbaar	Kadscan 2002
Tielt	Kadscan 2002	Niet beschikbaar	WPB 2004	WPB 2004
Torhout	Kadscan 2002	Kadvec 2004	Niet beschikbaar	Kadvec 2004
Veurne	Kadscan 2002	Niet beschikbaar	Niet beschikbaar	Kadscan 2002
Vleteren	Kadscan 2002	Kadvec 2004	Niet beschikbaar	Kadvec 2004
Waregem	Kadscan 2002	Niet beschikbaar	WPB 2004	WPB 2004
Wervik	Kadscan 2002	Niet beschikbaar	Niet beschikbaar	Kadscan 2002
Wevelgem	Kadscan 2002	Niet beschikbaar	WPB 2004	WPB 2004
Wielsbeke	Kadscan 2002	Niet beschikbaar	Niet beschikbaar	Kadscan 2002
Wingene	Kadscan 2002	Kadvec 2004	Niet beschikbaar	Kadvec 2004
Zedelgem	Kadscan 2002	Kadvec 2004	Niet beschikbaar	Kadvec 2004
Zonnebeke	Kadscan 2002	Niet beschikbaar	WPB 2004	WPB 2004
Zuienkerke	Kadscan 2001	Kadvec 2004	Niet beschikbaar	Kadvec 2004
Zwevegem	Kadscan 2001	Kadvec 2004	Niet beschikbaar	Kadvec 2004

De gemeente aan zet.

Kan een gemeente nu zijn eigen strategie kiezen ? Moet een gemeente nu nog overgaan tot de aanmaak van een ‘WPB’ ? Moeilijk te zeggen, maar we proberen een eenvoudige beslissingstabel op te stellen :

Percelenkaarten West-Vlaanderen

Wil je hier verder over van gedachten wisselen met de provinciale Gis-cel, contacteer dan : 
Nico Ulens, Gis-coördinator (nico.ulens@west-vlaanderen.be of 050 403 300)

Hans Van den Heede, Gis-coördinator  (hans_den_heede@west-vlaanderen.be of 050 403 484)

Jo De Ruyver, Beheerder Geodatabank ( jo.de_ruyver@west-vlaanderen.be   of 050 407 058)