Dit geoloket is geoptimaliseerd voor Internet Explorer 7 en Firefox, u kunt compatibilteitsproblemen in Internet Explorer 8 voorkomen door op de "Compatibiliteitsweergaveknop" rechts naast de adresbalk te klikken.

Welkom op het Geoloket Trage Wegen West-Vlaanderen

Het geoloket geeft toegang tot digitale, geografisch gerelateerde informatie over de trage wegen in de provincie West-Vlaanderen. Het loket bestaat uit:

• De atlas der buurtwegen (ABW)
• Trage wegen die geen buurtwegen zijn (in opbouw)
• Kaartlagen met informatie relevant voor het juridisch statuut van buurtwegen of andere trage wegen (in opbouw)
• Een beknopte handleiding

Het provinciebestuur van West-Vlaanderen heeft zo veel mogelijk informatie verzameld die van belang kan zijn voor de ligging en het juridische statuut van trage wegen. Via het geoloket stelt de Provincie deze informatie ter beschikking van de burger. De Provincie doet zelf geen uitspraken over het juridische sta-tuut of de exacte topografische ligging van buurtwegen, trage wegen of ander locaties. Daarvoor verwijst de Provincie naar de instanties die oorspronkelijk de informatie samenstelden of optekenden, en naar de vigerende wetgeving. De Provincie wijst aldus elke verantwoordelijkheid af m.b.t. de inhoud van het geo-loket en kan hiervoor op geen enkele manier aansprakelijk gesteld worden.

De atlas der buurtwegen (ABW)

Begrippen

• Buurtweg, voetweg / chemin, sentier: openbare weg ingeschreven in de atlas der buurtwegen, opgemaakt ter uitvoering van de wet van 10 april 1841. Onder buurtwegen in algemene zin worden zowel de chemins als de sentiers begrepen
• Kerkwegel, landweg, bosweg: wegen meestal gebruikt door niet-gemotoriseerd verkeer die niet geregistreerd staan in de atlas der buurtwegen
• Trage weg: verzamelnaam voor buurtwegen, voetwegen, kerkwegels, land- en boswegen, jaagpaden of oude spoorbeddingen

Doel van de atlas

Vanaf het begin van de jaartelling onder Romeinse heerschappij tot het Napoleontische tijdperk begin 19de eeuw, kon de overheid hoogstens aandacht geven aan de hoofdwegen. De plaatselijke reglementering van de kleinere en lokale wegen in de buurt was beperkt en het onderhoud van de wegen gebrekkig.

Na de onafhankelijkheid in 1830 wilde de nieuwe Belgische staat hieraan verhelpen. De bestaande wetgeving werd vervolledigd en meer uniform gemaakt. De wet van 1841 verplichtte de gemeenten tot:

• Opmaak van een inventaris van alle buurtwegen op hun grondgebied en ze in kaart te brengen in een atlas der buurtwegen, met een beschrijving van de betrokken percelen en hun eigenaars
• Onderhoud van de buurtwegen
• Zorgen voor de financiering via gemeentelijke heffingen, tolgelden of subsidies van de Provincie of van het Rijk

Dankzij deze wet werden heel wat nieuwe buurtwegen aangelegd en bestaande wegen verhard, verbreed of rechtgetrokken. 

De atlas is dus een belangrijk juridisch document waarvan besturen, administraties en rechtbanken nog steeds gebruik maken om rechten en plichten van grondeigenaars en weggebruikers vast te stellen. Anderzijds is de ABW intussen een belangrijke historische bron voor de lokale geschiedenis. De atlas is immers een momentopname van de gemeentelijke geografie, het lokale wegennet, grondgebruik, eigendomsstructuren en plaatsnamen midden 19de eeuw.

Opmaak van de atlas in West-Vlaanderen

Een rondzendbrief van de gouverneur (augustus 1841) aan de arrondissementscommissarissen en de gemeentebesturen was gaf het startsein voor de opmaak van de ABW. Zij kregen nauwgezette instructies voor de opmaak van lijsten van buurtwegen, de inspraakregeling voor burgers en aangelanden en de financiering van de werkzaamheden. De landmeters van de dienst der buurtwegen konden op basis van deze verzamelde informatie de atlaskaarten uittekenen. Na bevestiging van het kaarten- en tabellenmateriaal door de gemeenteraad, verscheen de gemeentelijke atlas in twee exemplaren: een voor de gemeente en een voor de Provincie. Het duurde tot 1850 voor de meeste atlassen in West-Vlaanderen afgewerkt en vastgelegd waren. De atlas en de daaropvolgende wijzigingsdocumenten werden opgemaakt in het Frans, tot het eerste kwart van de 20ste eeuw de officile taal van de administratie.

Samenstelling van de atlas in West-Vlaanderen

De ABW in West-Vlaanderen is opgemaakt per gemeente, in principe n atlasboek per gemeente, met dien verstande dat de Provincie in 1841 nog 239 gemeenten telde i.p.v. de 64 gemeenten die we vandaag na de fusies nog overhouden.

De databank omvat 336 overzichtskaarten, 3.221 detailkaarten en 914 tabellen.

Er zijn geen atlassen van Brugge, Nieuwpoort en Oostende (grondgebied 1841). De wet van 1841 was immers niet van toepassing voor de steden die (toen) geen landelijk gebied hadden. Ook de namen van sommige gemeenten die na 1841 opgericht werden (De Panne, Hertsberge en Poelkapelle), zijn niet terug te vinden. De buurtwegen op dat grondgebied moet u zoeken onder de benaming van de oude gemeenten waaruit die nieuwe gemeenten samengesteld of afgesplitst werden. Voor de nieuw opgerichte gemeenten Schuiferskapelle en Veldegem zijn er achteraf wel nog atlassen opgemaakt. Voor Houthulst zijn er twee atlasversies, n uit 1844 en n uit 1942. Let wel, tussen 1841 en nu kunnen de gemeentegrenzen verschoven zijn.
 

Wijzigingen

De wet van 1841 stelt de procedure vast om wijzigingen, afschaffingen of nieuwe wegen aan te brengen in de atlas. In de eerste jaren werden wijzigingen wel eens handmatig op de atlas aangebracht. Vanaf 1850 worden de wijzigingen volgens procedure vastgelegd in beslissingen van de gemeente- en provincieraad. Wijzigingen worden dan niet meer aangebracht op de atlaskaarten, maar moeten opgezocht worden in de archieven van de gemeente- of provincieraad.

De Provincie heeft dit speurwerk op zich genomen en alle bekende wijzigingen in overeenstemming met de officile procedure, opgeslagen in een databank die 3.031 wijzigingen omvat (1841-2007). Nieuwe officile wijzigingen vullen deze databank systematisch aan.

Het geoloket geeft op de plannen aan waar de wijzigingen zich voordoen en maakt de verbinding met de ingescande wijzigingsdocumenten. Deze bestaan uit de beslissingen van de gemeente- of provincieraad, meestal gellustreerd met een plan of kaart(en) van wisselende kwaliteit. Bijkomstige documenten die soms in het wijzigingsdossier in het archief voorkomen, werden niet ingescand.

Trage wegen die geen buurtwegen zijn

In opbouw

In een latere fase zal het geoloket aangevuld worden met een verzameling van trage wegen die niet opgenomen zijn in de atlas der buurtwegen en die dus ook niet onderworpen zijn aan de wetgeving van 1841. Het gaat om al dan niet verharde paadjes, veld- en boswegels of zgn. kerkwegels. Daarnaast zijn er ook jaagpaden langs waterwegen, die meestal aangelegd werden als dienstweg en onder jurisdictie vallen van de instantie die de waterloop beheert. Oude spoorwegbeddingen die nu gebruikt worden als fiets- of wandelpad vallen onder de verantwoordelijkheid van de eigenaar of beheerder (NMBS, Provincie of gemeente) en zullen ook bij deze informatie gevoegd worden.

Kaartlagen met informatie relevant voor het juridisch statuut van buurtwegen.

In opbouw

Het is in eerste instantie de wet van 1841 die het juridische statuut van een buurtweg bepaalt. Toch kan onder bepaalde omstandigheden latere wetgeving van toepassing zijn, waardoor het statuut kan veranderen, zonder een officile wijzigingsprocedure. Ruilverkavelingen (wet op de ruilverkaveling, 22/07/1970), een Bijzonder Plan van Aanleg (BPA) of een Ruimtelijk Uitvoeringsplan (RUP) (decreet i.v.m. de organisatie van de ruimtelijke ordening, 18/05/1999) vormen, na de wet van 10 april 1841, de belangrijkste wetgeving van invloed op de buurtwegen.

Het geoloket wil de informatie waarover de Provincie beschikt, vrijgeven om de gebruiker er op te wijzen dat er mogelijk andere wetgeving van toepassing is. Die informatie zal omvatten:

• de contouren van de ruilverkavelingen
• de contouren van de meeste BPAs
• de contouren van de meeste RUPs 

Een beknopte handleiding

U kunt een beknopte handleiding hier downloaden.

• Digitale geografische gegevens hebben geen juridische waarde en kunnen in geen enkel geval beschouwd worden als officile reproductie van originele en analoge juridische documenten.
• De kaarten hebben een zuiver informatieve en indicatieve waarde. Er zijn geen garanties wat de actualiteit, correctheid en volledigheid betreft.
• U hebt het recht de kaarten te consulteren en voor persoonlijk gebruik te downloaden. Voor reproductie is altijd voorafgaande toestemming vereist.
• Verdere informatie over de inhoud van het geoloket kunt u hier vinden of u kan deze bekomen via e-mail: gis@west-vlaanderen.be.